D

Terapist ile danışan arasında, danışanın seanslar arasında veya seans esnasında belirli davranışları gerçekleştirmesini taahhüt ettiği yazılı veya sözlü mutabakat.

Organizmanın repertuvarında bulunmayan karmaşık bir davranışı, hedefe götüren ara basamakların (kademeli yaklaşma) sırayla pekiştirilmesi yoluyla kazandırma edimsel koşullama tekniği.

Uyumsuz davranış örüntülerini değiştirmek ve semptomları ortadan kaldırmak amacıyla klasik ve edimsel koşullama ilkelerini kullanan yapılandırılmış psikoterapi yaklaşımı.

Deneysel davranış analizi ilkelerine dayanılarak, gözlenebilir ve ölçülebilir davranışsal değişiklikler yaratmak amacıyla sistemli bir şekilde tasarlanmış uygulamalı prosedürler bütünü.

İnsan davranışının öğrenilmiş ve alışkanlığa dayalı olduğu varsayımına dayanarak hata ve kazaları önlemek amacıyla davranış değiştirme ilkelerini uygulayan mühendislik ve yönetim yaklaşımı.

Davranışın kazanılması, gelişimi ve sürdürülmesinin uyarıcı ve tepki temelli öğrenme ilkeleriyle açıklanabileceğini savunan teorik çerçeve.

Klasik ve edimsel koşullama ilkelerini kullanarak uyumsuz davranışları değiştirmeyi ve işlevsel davranışları kazandırmayı amaçlayan ampirik temelli bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İnsan davranışında anlamlı değişimler yaratmak amacıyla uygulamalı davranış analizi ilkelerinin sistematik olarak kullanılması süreci.

Her bir basamağın hem bir önceki davranış için pekiştireç hem de bir sonraki davranış için ayırt edici uyarıcı işlevi gördüğü birbirine bağlı ardışık davranış dizisi.

Karmaşık bir davranışın, daha küçük ve birbirini takip eden ayrı basamaklara bölünerek sırasıyla pekiştirilmesi yoluyla öğretilmesini içeren edimsel koşullanma prosedürü.

Davranışçılık akımının ilkelerini benimseyen ve bilimsel faaliyetlerini bu felsefi ve metodolojik çerçevede yürüten araştırmacı, klinisyen veya uygulayıcı.

Sunulan aile içi sorunların işlevsel bir davranış analizine tabi tutulduğu ve öğrenme ilkelerine dayalı tekniklerle açık davranış değişiminin hedeflendiği ampirik temelli bir aile tedavisi yaklaşımıdır.

Psikolojinin konusunun öznel zihinsel süreçler değil, yalnızca nesnel olarak gözlemlenebilir ve ölçülebilir davranışlar olması gerektiğini savunan bilimsel ekol.

Bireysel organizmaların davranışları ile çevresel deneyimleri arasındaki nedensel ilişkileri inceleyen, grup ortalamaları yerine tekil denek tasarımına odaklanan deneysel psikoloji yaklaşımı.

Bireylerin değer verdikleri yaşam aktivitelerine katılımlarını artırarak duygu durumunu, düşünce kalıplarını ve yaşam kalitesini iyileştirmeyi hedefleyen yapılandırılmış bir psikoterapi müdahalesidir.

Stresli bir olayı ya da durumu, kişinin kendi eylemlerini fiziksel veya işlevsel olarak değiştirerek yönetmesini sağlayan stratejilerin bütünü.

Çevredeki bir veya birkaç kişinin sergilediği eylemlerin, durumun mantıksal analizi yapılmaksızın diğer bireyler tarafından hızla taklit edilmesi.

Sağlıklı cinsel işlevselliği engelleyen davranış kalıplarını değiştirmek için davranış terapisi tekniklerini kullanan yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır.

İnsanların çevrelerini nasıl algıladığını, zihinsel haritalar oluşturduğunu ve bu bilişsel süreçlerin mekansal davranışları ile karar alma mekanizmalarını nasıl yönlendirdiğini inceleyen beşeri coğrafya ve bilişsel bilimler alt dalıdır.

Çiftler arasındaki olumsuz etkileşim kalıplarını; yönerge, modelleme, prova ve yapılandırılmış problem çözme gibi operant koşullama ilkeleriyle kesintiye uğratmayı hedefleyen kanıta dayalı bir psikoterapi yaklaşımıdır.

Aşırı nüfus yoğunluğu ve kalabalıklaşma ortamında, hayvan popülasyonlarında ortaya çıkan patolojik ve yıkıcı davranışsal bozulmalar.

Uzman bir danışmanın, davranış teorilerini kullanarak bir danışana (örneğin öğretmene) dolaylı yoldan problem çözme hizmeti sunması ve bu sayede hedeflenen bireyin akademik ya da davranışsal sorunlarını yapılandırılmış müdahalelerle çözmeyi amaçlayan süreç.

Doğrudan gözlem, görüşme ve öz-izleme gibi çeşitli teknikler kullanılarak bireyin davranışlarının sistematik olarak incelenmesi ve değerlendirilmesidir.

Gözlemlenebilir davranışların temelinde yer alan içsel motivasyon kalıpları ve nedensel süreçler.

Bir organizmanın çevresel uyaranlara yanıt olarak gerçekleştirdiği, net bir başlangıcı ve bitişi olan, zamansal olarak bütüncül davranışsal eylemler dizisi.

Bir kişinin zihinsel beklentilerinin veya kalıpyargılarının, sosyal etkileşim sırasında karşı tarafın (hedefin) bu beklentilere uygun davranmasını tetikleyerek nihayetinde ilk inancı doğrulaması süreci.

Organizmaların çevreleriyle olan etkileşimlerinin ve bu etkileşimleri şekillendiren davranışsal kalıpların evrimsel ve adaptif temellerini inceleyen alt disiplindir.

Bir bireyin repertuvarında bulunması beklenen uyumsal veya işlevsel davranışların yokluğu ya da normalin çok altında gözlenmesi durumu.

Doğum veya yumurtadan çıkış öncesindeki dönemde embriyo ve fetüslerin davranışsal gelişimini, duyusal tepkiselliğini ve motor kapasitelerini inceleyen disiplinler arası alan.

Endokrin bezlerin ve nöroendokrin hücrelerin salgı faaliyetleri ile organizmanın davranışı arasındaki karşılıklı etkileşimleri inceleyen disiplinler arası bilim dalıdır.