Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Metabolik Ensefalopati

Metabolic Encephalopathy

Tanım

Sistemik bir metabolik bozukluk veya toksisiteye ikincil olarak gelişen, serebral fonksiyon bozukluğu ve değişmiş bilinç durumu ile karakterize yaygın beyin disfonksiyonu.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik karaciğer sirozu tanısı bulunan 58 yaşında bir erkek hasta, acil servise yakınları tarafından son iki gündür artan dalgınlık, uykuya eğilim ve uygunsuz konuşmalar şikayetiyle getirilir. Yapılan arteriyel kan gazı ve biyokimya analizinde belirgin hiperamonyemi saptanır. Nörolojik muayenede ellerinde kaba fleksiyon-ekstansiyon tremorları (asteriksis) ve glaskow koma skorunda düşüş gözlenen hastaya akut hepatik ensefalopati tanısı konulur.

Derin Analiz

Metabolik ensefalopati, genellikle altta yatan bir karaciğer yetmezliği (hepatik ensefalopati), böbrek yetmezliği (üremik ensefalopati), hipoksi, elektrolit dengesizlikleri veya glukoz homeostazındaki bozulmalar neticesinde ortaya çıkan akut veya subakut serebral patolojidir. Odaklı bir nörolojik defisit yerine, retiküler aktive edici sistemin (RAS) ve yaygın kortikal ağların yaygın olarak etkilenmesiyle ortaya çıkar. Nörobiyolojik düzeyde; astrosit şişmesi, enerji (ATP) kısıtlılığına bağlı Na+/K+-ATPaz pompa yetmezliği, nörotransmitter dengesizlikleri (özellikle glutamaterjik ve GABAerjik sistemlerin bozulması) ve kan-beyin bariyeri geçirgenliğinin artması temel mekanizmaları oluşturur. Klinik tablo hafif konfüzyondan stupor ve komaya kadar geniş bir spektrum sergiler; sıklıkla asteriksis gibi tipik motor bulgular eşlik eder.

Etimoloji

Yunanca 'metabole' (değişim, dönüşüm) + 'enkephalon' (beyin, 'en' [içinde] + 'kephale' [baş]) + 'pathos' (hastalık, acı) sözcüklerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Primer psikiyatrik bozukluklar, ilerleyici nörodejeneratif demanslar ve fokal enfeksiyöz ensefalitler ile karıştırılabilir. Ayırt edici temel özellik, metabolik ensefalopatinin sistemik laboratuvar belirteçleriyle korele dalgalı bilinç seyri göstermesi ve fokal nörolojik bulgulardan ziyade global bir serebral etkisinin olmasıdır.