Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipnodrama

Hypnodrama

Tanım

Danışanın hipnotik trans altına sokularak travmatik yaşantılarını ve kişilerarası ilişkilerini yardımcı egolar eşliğinde sahnede canlandırmasını amaçlayan psikodrama tekniği.

Örnek Vaka / Uygulama

Otomobil kazası sonrasında yoğun dissosiyatif amnezi ve geçmeyen travma sonrasi stres bozukluğu semptomları gösteren bir danışana, geleneksel konuşma terapisi ve standart psikodrama teknikleriyle ulaşılamamıştır. Terapist, hafif bir hipnotik indüksiyon uygulayarak danışanı kazanın yaşandığı andaki duygu durumuna getirmiş, ardından sahnede yer alan yardımcı egolarla birlikte kaza anındaki korku dolu diyalogları yeniden canlandırmasını istemiştir. Bu sayede danışan, bastırılmış duygusal yükü güvenli bir ortamda deşarj etme fırsatı bulmuştur.

Derin Analiz

1959 yılında Jacob L. Moreno tarafından literatüre kazandırılmış olan hipnodrama, bilinçli psikodramatik süreçlerde karşılaşılan dirençleri kırmak ve bastırılmış anıları en yüksek duygusal yoğunlukla yeniden canlandırmak için tasarlanmış hibrit bir klinik müdahaledir. Hipnozun indüklediği odaklanmış dikkat ve telkine yatkınlık durumu, bireyin savunma mekanizmalarını baypas etmesini sağlar. Bu sayede, geleneksel yöntemlerle erişilmesi güç olan dissosiyatif anılar ve kronik travmatik yaşantılar, güvenli bir klinik çerçevede 'yardimci ego' (auxiliary ego) adı verilen yardımcı roller aracılığıyla dışlaştırılır. Her ne kadar günümüz çağdaş psikoterapi pratiklerinde nadiren tercih edilen tarihsel bir teknik olsa da, bilinçaltı materyalin somatik ve dramatik dışavurumu açısından deneysel psikoterapi tarihinde kritik bir metodolojik köprü oluşturur.

Etimoloji

Yunanca 'hypnos' [uyku] ve 'drama' [eylem, sahneleme] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; hipnotik durum ile psikodramatik eylemin entegrasyonunu ifade eder.

Karıştırmayın

Klasik Psikodrama (hipnotik trans içermez, tamamen uyanık bilinç durumunda gerçekleştirilir); Hipnoterapi (dramatik eylem ve yardımcı ego rolleri barındırmaz, telkin ve hayal etmeye odaklanır).