D
Dürtü Durumu
Drive State
Organizmayı açlık, susuzluk veya cinsellik gibi hayatta kalma ve homeostazis odaklı belirli davranışları tetiklemeye yönlendiren motivasyonel uyarılmışlık hali.
Dürtü İndüksiyonu Teorisi
Drive-induction Theory
Pekiştirmenin, dürtü durumunun azalmasından ziyade, bir pekiştireç tarafından tetiklenen uyarılma veya heyecan derecesine bağlı olduğunu savunan öğrenme teorisi.
Dürtü Kontrol Bozukluğu
İmpulse-control Disorder
Kendine veya başkalarına zarar verebilecek eylemlerde bulunma yönündeki dürtülere, isteklere veya baştan çıkarıcı cazibelere direnememe durumuyla karakterize edilen psikiyatrik bozukluklar sınıfı.
Dürtü Kontrolü
İmpulse Control
Bir dürtüyü, arzuyu veya baştan çıkarıcı durumu bastırma ve bunun eyleme dönüşmesini bilinçli olarak regüle etme kapasitesidir.
Dürtü Kuramı
Drive Theory
Organizmanın içsel fizyolojik ihtiyaçlardan kaynaklanan gerilimi azaltmak amacıyla belirli davranışlara yöneldiğini savunan motivational ve psikanalitik kuramsal çerçeve.
Dürtü Uyaranı
Drive Stimulus
Clark Hull'ın öğrenme kuramında, bir dürtü durumu tarafından üretilen ve davranışları yönlendiren varsayımsal sinirsel uyarımlar.
Dürtü Yön Değiştirme
Drive Displacement
Birincil bir dürtünün engellenmesi veya ketlenmesi durumunda, tatmin edilmemiş enerjinin alternatif ve genellikle daha erişilebilir başka bir dürtüyü aktive etmesi süreci.
Dürtü-zamanlama Modeli
İmpulse-timing Model
Bir motor programın organizasyonunu, agonist ve antagonist kaslarca üretilen kuvvet dürtülerinin genliği ve zamanlamasıyla açıklayan hareket kontrol modeli.
Dürtüsel
İmpulsive
Eylemlerin sonuçları ve olası riskler önceden tartılmaksızın, ani bir yönelimle ve yetersiz zihinsel süzgeçten geçirilerek sergilenen davranış örüntüsü.
Dürüst Olmayan Sinyal
Dishonest Signal
İnsan dışı hayvanlar aleminde, bir bireyin fiziksel büyüklüğünü, kalitesini veya niyetini yanlış aktararak karşı tarafa yanıltıcı bilgi veren iletişimsel davranış.
Dürüst Sinyal
Honest Signal
Bireyin içsel durumunu veya niyetlerini, fiziksel veya davranışsal özellikleriyle yüksek korelasyon göstererek yanıltmasız biçimde aktaran biyolojik iletişim işareti.
Dürüstlük
Honesty
Genel anlamda doğruluk, dürüstlük ve bütünlük; psikoterapide ise bireyin çatışmalı, ambivalan veya suçluluk içeren tutumları dahi kapsayacak şekilde gerçek duygu ve deneyimlerini ifade etme becerisidir.
Dürüstlük Testi
İntegrity Testing
İş başvurusunda bulunanların veya mevcut çalışanların üretkenlik karşıtı iş davranışlarında bulunma eğilimlerini ölçmek için tasarlanmış psikometrik prosedürler.
Düşey Hareketlilik
Downward Mobility
Bir bireyin veya grubun ekonomik, mesleki ya da toplumsal basamaklarda daha alt bir sosyoekonomik statüye gerilemesi.
Düşmanca Çalışma Ortamı
Hostile Work Environment
Bir çalışanın iş yerinde taciz, ayrımcılık veya saldırgan davranışlar nedeniyle sürekli olarak tehditkar, aşağılayıcı veya rahatsız edici koşullara maruz kaldığı psikososyal durum.
Düşmanca-bağlı Evlilik
Hostile–engaged Marriage
Eşlerin uzun ve sık tartışmalar yaşadığı, ancak uzun ömürlü çalkantılı (volatile) evliliklerdeki sevgi ve mizah dengesinden yoksun olan istikrarsız bir evlilik türüdür.
Düşmanca-mesafeli Evlilik
Hostile–detached Marriage
Eşler arasında kısa süreli ancak kötü niyetli ve yıkıcı anlaşmazlıkların yaşandığı, duygusal bağın kopuk olduğu istikrarsız bir evlilik türüdür.
Düşmanlık
Hostility
Duygu, düşünce ve eylemlerde açıkça ifade edilen yoğun şiddetli karşıtlık, nefret ve yıkıcı antagonism.
Düşük
Miscarriage
Dölütün, gebeliğin 20. haftasından önce veya 500 gramın altında bir ağırlıkta, anne karnında yaşayabilirlik sınırına ulaşamadan dışarı atılmasıyla sonuçlanan tıbbi durum.
Düşük Doğum Ağırlığı
LBW
Yenidoğan bir bebeğin gebelik süresinden bağımsız olarak 2500 gramın altında bir ağırlıkla dünyaya gelmesini ifade eden klinik sınıflandırma.
Düşük İşlevli Otizm
Low-functioning Autism (LFA)
Düşük IQ düzeyleri ve şiddetli işlevsellik kayıplarıyla karakterize, günümüzde DSM-5 ile otizm spektrum bozukluğu altında birleştirilmiş eski ve tartışmalı bir klinik sınıflandırma.
Düşük Oranlı Davranışların Ayırt Edici Pekiştirilmesi (DRL)
Differential Reinforcement Of Low Rate (DRL)
Bir davranışın sıklığını azaltmak amacıyla, tepkiler arası sürenin belirli bir minimum eşiği aştığı veya yanıt oranının düşük kaldığı durumlarda uygulanan pekiştirme tarifesidir.
Düşük Oranlı Davranışların Farklılaştırılmış Pekiştirilmesi
DRL
İstenmeyen ancak tamamen ortadan kaldırılması gerekmeyen aşırı sıklıktaki davranışların, belirli bir zaman aralığında sadece önceden belirlenmiş düşük bir frekansta sergilendiğinde pekiştirilmesini içeren uygulamalı davranış analizi prosedürü.
Düşük Teknolojili Yardımcı Cihaz
Low-technology Assistive Device
Engelli bireylerin işlevsel kapasitelerini artırmak, sürdürmek veya geliştirmek için ucuz ve yaygın olarak bulunan teknolojileri kullanan araçlardır.
Düşük Top Tekniği
Low-ball Technique
Bireyin başlangıçta cazip ve düşük maliyetli bir teklifi kabul etmesini sağlayıp, ardından gizli maliyetleri veya gerçek koşulları açıklayarak orijinal taahhüdünü sürdürmesini amaçlayan uyum sağlama taktiği.
Düşünce Kanunları
Laws Of Thought
Rasyonel düşüncenin ve mantıksal tutarlılığın temelini oluşturan, özdeşlik ve çelişmezlik gibi zorunlu akıl yürütme ilkeleri.
Düşünce Kategorileri
Categories Of Thought
İmmanuel Kant'ın felsefi sisteminde, ampirik deneyimin anlamlandırılması ve yorumlanması için zorunlu olan, deneyimden bağımsız (a priori) on iki temel zihinsel anlama formu.
Düşünce Yankılanması
Écho Des Pensées
Bireyin kendi düşüncelerini, yüksek sesle ya da işitsel bir uyaran olarak zihninin dışında, kulaklarında yankılanır biçimde algılamasıyla karakterize bir işitsel halüsinasyon türüdür.
Düşüş Etkisi
Decline Effect
Parapsikoloji deneylerinde, katılımcıların tahmin doğruluğunun başlangıçta şans seviyesinin üzerine çıkması, ancak deney tekrarlandıkça kademeli olarak şans seviyesine düşmesi durumu.
Düz Duygulanım
Flat Affect
Durumlara ve olaylara karşı uygun duygusal tepkilerin tamamen veya yakın oranda yokluğu durumu.

