Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gerçeklikten Kaçış

Escape From Reality

Tanım

Günlük yaşamın çatışmalarından ve çözülemeyen problemlerden kurtulmak amacıyla fantezi ve düş kurma süreçlerine sığınmayı içeren savunma mekanizması.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun stresi, borçlar ve ailevi çatışmalarla başa çıkmakta zorlanan 34 yaşındaki bir danışanın, akşamları saatler boyunca gerçek dışı kurgusal evrenler hayal ederek yaşadığı problemleri zihninde tamamen yok sayması ve sorumluluklarını ertelemesi.

Derin Analiz

Psikodinamik ve bilişsel perspektiften bakıldığında gerçeklikten kaçış, egonun içsel ve dışsal stres faktörlerinin yarattığı kaygıyla başa çıkma kapasitesinin zorlandığı durumlarda devreye giren bir adaptasyon (ya da maladaptasyon) stratejisidir. Birey, acı veren veya tehditkâr gerçekliği doğrudan deneyimlemek yerine, zihinsel bir sığınak inşa ederek bilişsel yükü azaltır. Kronikleştiğinde dissosiyatif eğilimleri, maladaptif gündüz düşlerini (maladaptive daydreaming) ve işlevsellik kaybını tetikleyebilir; ancak kısa vadede duygusal regülasyonu sağlayan geçici bir tampon görevi üstlenir.

Etimoloji

Latince 'ex-' (dışarı) + 'cappa' (pelerin/kaçmak) ve 'realitas' (gerçeklik kökenli, nesnel varoluş durumu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dissosiyasyon (gerçeklikten kopma ve kimlik bütünlüğünün bozulması ile karakterizedir; gerçeklikten kaçışta ise fantezi ağırlıklı bilinçli veya yarı bilinçli bir yönelim vardır) ve İnkar (gerçekliğin varlığını doğrudan reddetme savunmasıdır).