Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Olasılık Tablosu

Contingency Table

Tanım

İki veya daha fazla kategorik değişkenin frekans dağılımını ve frekansların kesişim kümesindeki ortak sayılarını gösteren iki boyutlu matris tablosu.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir klinik psikoloji araştırmasında, 200 hastanın depresyon tanı kategorisi (Hafif vs. Ağır) ile uygulanan terapi türü (Bilişsel Davranışçı Terapi vs. Psikodinamik Terapi) arasındaki ilişkiyi incelemek için 2x2'lik bir olasılık tablosu oluşturulur. Tablonun hücreleri, her bir terapi yöntemini alan ve ilgili depresyon kategorisinde yer alan birey sayılarını net bir şekilde sergiler.

Derin Analiz

Olasılık tablosu (çapraz tablo veya çapraz sınıflandırma tablosu olarak da bilinir), iki ya da daha fazla nitel değişkenin birlikte değişimini incelemek için kullanılan temel bir istatistiksel araçtır. Satırlar bir değişkenin kategorilerini, sütunlar ise ikinci bir değişkenin kategorilerini temsil eder; hücre içindeki değerler ise bu iki kategorinin kesiştiği noktadaki gözlem sayısını (frekans) veya oranını verir. Özellikle Pearson ki-kare bağımsızlık testi gibi non-parametrik analizlerde, değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki veya bağımlılık olup olmadığını test etmek amacıyla verinin özetlenmesinde kritik bir rol oynar. Klinik araştırmalarda, örneğin bir tedavi yönteminin başarısı ile hastaların iyileşme durumu gibi iki kategorik değişkenin ilişkisini incelemek için sıklıkla kullanılır.

Etimoloji

Latince 'contingere' (dokunmak, meydana gelmek, bağlı olmak) fiilinden türetilen 'contingentia' kökenine dayanır; istatistikte iki veya daha fazla değişken arasındaki bağımlılığı veya kesişimi ifade etmek için kullanılır.

Karıştırmayın

Frekans dağılım tablosu ile karıştırılır; frekans tablosu tek bir değişkenin tek boyutlu dağılımını gösterirken, olasılık tablosu en az iki değişkenin ortak dağılımını (çapraz sınıflandırma) sunar.