PsikolojiSözlüğüm

Çevresel değişimler, postüral gereksinimler veya yaklaşan eylemler temelinde, uyaran gerçekleşmeden önce planlanan ve başlatılan prediktif motor yanıttır.

Deneysel kanıta veya gözleme dayanmaksızın, saf mantık, tümdengelim veya önceki varsayımlar yoluyla elde edilen bilgi veya çıkarımları ifade eden epistemolojik ve metodolojik kavram.

Bir araştırma yürütülmeden ve veriler toplanmadan önce, teorik temellere dayanılarak planlanmış iki veya daha fazla niceliğin istatistiksel karşılaştırmasıdır.

Bireylerin, kendi kararlarındaki bilişsel ve bilinçdışı önyargıları fark edemezken, aynı önyargıları başkalarının davranışlarında rahatlıkla görebilme eğilimidir.

Bir istatistiksel veya makine öğrenmesi modelinin karmaşıklığı artırıldığında, eğitim verisine uyum sağlama yeteneğinin (düşük önyargı) artması ancak yeni verilere karşı genelleme yapma kapasitesinin (yüksek varyans) düşmesi arasındaki kaçınılmaz denge durumu.

Bireylerin tutumlarıyla ilgili bilgileri işlerken, önceden sahip oldukları inançları destekleyecek yönde belirli bir değerlikte değerlendirme tepkileri üretme eğilimi.

Araştırma evrenini temsil etme yeteneğinden yoksun, belirli özelliklere sistematik olarak ağırlık veren veya dışlayan bir örneklem seçim prosedürüdür.

Bireylerin, önceden belirlenmiş bir benlik algısını desteklemek veya korumak amacıyla bellek içeriklerini seçici bir şekilde tarayarak uygun anılarını öne çıkardığı varsayımsal bilişsel süreç.

Suçlarını fevri, düşünmeden ve düzensiz bir biçimde işleyen; genellikle düşük ila orta düzeyde zekaya sahip, sosyal açıdan içe dönük ve istikrarsız bir iş geçmişi sergileyen suç faili profili.

Kretschmer tipolojisindeki piknik yapıya kabaca denk gelen, tıknaz ve geniş vücut tipini ifade eden anayasal yapı terimi.

Gerçek ya da hipoteze dayalı karmaşık problemleri analiz ederek katılımcıların karar verme ve problem çözme becerilerini geliştiren endüstriyel ve örgütsel eğitim tekniğidir.

Kategorizasyonun, soyut prototipler veya kural tabanlı yapılar yerine, bellekte saklanan somut ve spesifik örneklerle (exemplar) yapılan kıyaslamalara dayandığını savunan bilişsel kuram.

Bireyin, çevresindeki insanlar tarafından yüksek ahlaki değerlere sahip, erdemli ve toplumsal normlarla uyumlu biri olarak algılanmasını sağlamak amacıyla sergilediği bilinçli bir benlik sunumu stratejisidir.

Orta kulakta yer alan ve çekiç (malleus) ile Üzengi (stapes) kemikçikleri arasında bulunan, şekil itibarıyla demirci örsüne benzeyen küçük kulak kemikçisidir.

Travmatik veya kabul edilemez bir çocukluk anısının bilinçten uzak tutulması amacıyla zihnin ürettiği, genellikle daha masum ve yüzeysel nitelikteki ikame bellek.

Doğrudan gözlemlenemeyen, açıkta olmayan, tesadüfen veya kasıtlı olarak gizlenmiş her türlü durumu veya davranışı tanımlayan sıfat.

Dışarıdan doğrudan gözlemlenemeyen, yalnızca özne tarafından rapor edilebilen veya dolaylı olarak çıkarılabilen zihinsel ve fizyolojik süreçler.

Göz hareketleri eşlik etmeksizin, bakışın odaklandığı noktanın dışındaki bir konuma zihinsel dikkatin yönlendirilmesi süreci.

Bireyin anksiyete yaratan bir uyaranla fiziksel olarak karşılaşmadan, sadece zihinsel imgeleme yoluyla ve eş zamanlı gevşeme teknikleri kullanarak korkularını yenmesini hedefleyen bir davranışçı terapi yöntemidir.

Bireyin sesli bir şekilde dışa vurmadan, kendi iç sesini veya düşünce akışını zihinsel olarak yapılandırma sürecidir.

Danışanın bir rol modeli zihninde canlandırarak onun gibi davrandığını hayal etmesi ve ardından bu davranışın olumlu sonuçlarını görselleştirdiği örtük bir koondisyonlama prosedürüdür.

Davranış terapisinde, bireyin arzu edilen bir davranışı gerçekleştirdiğini ve ardından olumlu bir sonuçla ödüllendirildiğini zihninde canlandırması ve bu süreci davranışın kalıcılaşması umuduyla tekrarlaması tekniği.

Davranış terapisinde, danışanın itici bir zihinsel imgeyi hayal ettikten hemen sonra, bu olumsuzluğu ortadan kaldıran veya sonlandıran adaptif bir davranışı hayal etmesiyle gerçekleşen bilişsel pekiştirme tekniğidir.

Bireyin gerçekte dışsal bir uyaran almadan, istenen bir davranışı takip eden olumlu bir hayali veya zihinsel süreci kendi içinde canlandırarak davranışı pekiştirmesi.