Klinik Psikofarmakoloji

Aripiprazol etken maddesinin tescilli ticari adı olup, parsiyel dopamin ve serotonin agonisti mekanizmasıyla çalışan atipik bir antipsikotik ajandır.

Fentanil etkin maddesini içeren, özellikle kanser ağrısı tedavisinde kullanılan transmukozal bir opioid preparatının ticari adıdır.

Trisiklik antidepresan sınıfından doksepin hidroklorürün en bilinen ticari müstahzar adlarından biri.

Dekstroamfetamin ve amfetamin tuzları kombinasyonunu içeren, başta Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ve narkolepsi olmak üzere çeşitli klinik tabloların tedavisinde reçete edilen merkezi sinir sistemi uyarıcısı ticari bir ilaç markasıdır.

Obezitenin kısa süreli yönetiminde kullanılan, merkezi sinir sistemini uyarıcı etkiye sahip fentermin hidroklorürün en yaygın ticari müstahzarı.

Bağışıklık sisteminin kilit savunma hücreleri olan granülositlerin (özellikle nötrofillerin) sayısının kritik eşiklerin altına düşmesiyle karakterize, fırsatçı enfeksiyonlara karşı savunmasızlık yaratan ciddi bir hematolojik durumdur.

Alkol bağımlılığının tedavisinde kullanılan, GABAerjik sistemi modüle eden ve glutamaterjik aktiviteyi baskılayan sentetik bir nörokimyasal ajandır.

Metildopanın ticari adı olan Aldomet, hipertansiyon tedavisinde kullanılan merkezi etkili bir adrenerjik agonistir.

Yaygın anksiyete bozukluğu ve panik bozukluk tedavisinde kullanılan, hızlı emilime ve kısa etki süresine sahip güçlü bir benzodiazepin türevidir.

Etken maddesi zolpidem tartarat olan, özellikle uykuya dalma güçlüğü çeken insomni olgularının tedavisinde kullanılan sedatif-hipnotik bir ilaç ticari adıdır.

Beyindeki retiküler formasyonu uyaran ve norepinefrin salınımını tetikleyerek uzun süreli uyanıklık ve yorgunlukta azalma sağlayan sentetik uyarıcı ilaç grubu.

Nazal inhalasyon yoluyla uygulanan, arter duvarlarındaki düz kasları gevşeterek vazodilatasyon (damar genişlemesi) yaratan organik bir nitrit bileşiğidir.

1961'de klinik kullanıma giren; serotonin ve norepinefrin geri alımını inhibe eden, aynı zamanda antikolinerjik ve antihistaminik özellikler gösteren birinci nesil trisiklik antidepresan.

Orta etki süresine ve hızlı atılım profiline sahip, geçmişte sedatif ve hipnotik amaçlı kullanılan, günümüzde ise yüksek toksisite ve bağımlılık riskleri nedeniyle klinik kullanımı neredeyse tamamen terk edilmiş bir barbitürat türevidir.

Norepinefrin ve serotonin geri alımını engelleyen, antipsikotik aktivite potansiyeline de sahip ikincil amin yapısındaki bir trisiklik antidepresandır.

Amobarbital sodyum için kullanılan tescilli ticari marka adı; sedatif, hipnotik ve anksiyolitik etkilere sahip bir barbitürat türevi.

Klomipramin hidroklorür etkin maddesinin uluslararası farmasötik pazardaki en yaygın tescilli ticari adı.

Anksiyeteyi, hafif davranışsal ajitasyonu ve uykusuzluğu azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla kullanılan farmakolojik ajan.

İştahı baskılayan ve açlık hissini azaltan farmakolojik ajan veya madde.

Alkol bağımlılığının tedavisinde kullanılan, etken maddesi disülfiram olan, alkol alındığında şiddetli fizyolojik rahatsızlık yaratarak caydırıcılık sağlayan bir farmakolojik ajandır.

Bipolar bozukluğun manik evrelerini tedavi etmek ve akut mani belirtilerini baskılamak amacıyla kullanılan farmakolojik ajan.

Majör depresif bozukluk, anksiyete bozuklukları ve çeşitli kronik ağrı durumlarının tedavisinde kullanılan, temelinde monoaminerjik nörotransmisyonu modüle eden farmakolojik ajan sınıfı.

Fizostigmin etkin maddesinin ticari adı olup, antikolinesteraz özellik gösteren bir parasempatomimetiktir.

Gerçeklik testinin bozulduğu şizofreni ve benzeri psikotik bozuklukların belirtilerini baskılamak ve kontrol altına almak için kullanılan farmakolojik ajan.

Merkezi sinir sistemini veya periferik öksürük reseptörlerini hedef alarak öksürük refleksini baskılayan farmakolojik ajan.

Dopamin D2 ve serotonin 5-HT1A reseptörlerinde kısmi agonist, serotonin 5-HT2A reseptöründe ise antagonist olarak görev yapan atipik antipsikotik ilaç.

Dibenzo-oksepino pirol sınıfına ait, dopamin D2 ve serotonin 5-HT2A reseptör antagonisti olarak işlev gören atipik bir antipsikotik ajandır.

Amoksapin etken maddesini içeren, özellikle majör depresif bozukluk ve psikotik özellikli depresyon tedavisinde kullanılan bir dibenzoksazepin türevi trisiklik antidepresan ilaçtır.

Aspirine benzer analjezik ve antipiretik etkilere sahip, ancak anti-inflamatuar özelliği bulunmayan yaygın bir ilaç etken maddesidir.

Analjezik, antipiretik, antiinflamatuar ve antitrombotik özellikler gösteren nonsteroid antiinflamatuar ilaç sınıfının (NSAID) prototipik bileşiğidir.

Hidroksizin, antihistaminik ve anksiyolitik özelliklere sahip, özellikle kaygı bozuklukları ve kaşıntı tedavisinde kullanılan bir Piperazin türevidir.

Şizofreni ve bipolar mani gibi psikotik bozuklukların tedavisinde kullanılan, birinci nesil antipsikotiklere kıyasla daha düşük ekstrapiramidal yan etki profiline sahip ikinci nesil psikotrop ilaç sınıfı.

Lorazepam etken maddesinin ticarî adı olup, anksiyete bozukluklarının kısa süreli tedavisinde, sedasyonda ve epileptik nöbetlerin yönetiminde kullanılan güçlü bir benzodiazepin türevidir.

Mevcut bir farmakolojik ajanın etkinliğini artırmak amacıyla tedaviye ikincil bir ajan veya bileşik ekleme stratejisidir.

Prototipi buspiron olan, benzodiazepin yapısında olmayan ve serotonin 5-HT1A reseptörleri üzerinden anksiyolitik etki gösteren bir ilaç sınıfı.

Merkezi sinir sistemini baskılayarak anksiyolitik, sedatif ve hipnotik etkiler yaratan, barbitürik asit türevi ilaç sınıfıdır.

Levoamfetamin ve dekstroamfetamin karışımı olan rasemik amfetaminin tescilli ticari adı.

Merkezi sinir sistemi aktivitesini baskılayan, anksiyolitik, sedatif ve miyorelaksan etki gösteren psikoaktif ilaç sınıfıdır.

GABAA reseptör kompleksindeki benzodiazepin bağlanma bölgesine etki ederek bu maddelerin bağlanmasını ve etkilerini önleyen farmakolojik ajan.

Konvansiyonel antipsikotik ilaçların yol açtığı ekstrapiramidal yan etkilerin tedavisinde ve Parkinson hastalığında destekleyici olarak kullanılan antikolinerjik bir ajandır.

Sempatik sinir sistemindeki beta-adrenerjik reseptörleri rekabetçi bir şekilde bloke ederek adrenalin ve noradrenalin etkilerini baskılayan farmakolojik ajan sınıfı.

Alt motor nöron hastalıkları ve cerrahi/doğum sonrası idrar retansiyonunda işeme fonksiyonunu uyarmak için kullanılan seçici bir kolinerjik ilaç.

Uygulanan bir maddenin veya ilacın, emilim sonrasında sistemik dolaşıma ve hedef organa değişmemiş formda ulaşabilen miktarının oranı.

Monoamin oksidaz A (MAO-A) enziminin geri dönüşümlü (reversible) ve nispeten seçici bir inhibitörü olan, ayrıca serotonin geri alımını da bloke eden bir antidepresan ajandır.

Anksiyete bozukluklarının tedavisinde kullanılan, orta etki süresine ve düşük lipid çözünürlüğüne sahip bir benzodiazepin türevidir.

Geçmişte anksiyete tedavisinde sedatif ve epilepside antikonvülzan olarak yaygın biçimde kullanılan, toksisite riski nedeniyle yerini modern farmakolojiye bırakmış tuz bileşikleri sınıfı.

Mü-opioid reseptörlerinde kısmi agonist olarak etki gösteren, hem orta-şiddetli ağrı yönetiminde hem de opioid kullanım bozukluğunun tedavisinde kullanılan sentetik bir opioid analjezik.

Benzodiazepin dışı anksiyolitik sınıfında yer alan, özellikle 5-HT1A serotonerjik reseptörleri üzerinde parsiyel agonist olarak görev yapan psikotrop maddedir.

Uykusuzluk, gündüz sedasyonu ve ameliyat öncesi hazırlık amacıyla kullanılan, orta etki süresine sahip bir barbitürat türevidir.

Şizofreni, mani ve şiddetli ajitasyon tedavisinde kullanılan, yüksek potentli antipsikotik ilaç sınıfı; prototipi haloperidoldür.

Kappa opioid reseptörlerinde agonist, mu opioid reseptörlerinde ise parsiyel agonist-antagonist etki gösteren sentetik bir opioid analjeziktir.

Ergotamin tartarat ve kafein içeren, özellikle migren ve küme baş ağrılarının akut ataklarını durdurmak için kullanılan vazokonstriktör ajan.

Alkol bağımlılığının tedavisinde nüksü önlemek ve sürdürülebilir abstinansı (perhizi) desteklemek amacıyla kullanılan bir farmakolojik ajan olan akamprosatın tescilli ticari adı.

Başlangıçta anksiyolitik olarak geliştirilen, günümüzde kas gevşetici olarak reçete edilen ve kötüye kullanım potansiyeli barındıran bir propanediol türevidir.

Klonidin etken maddesinin hipertansiyon, dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) ve opiyat yoksunluğu tedavisinde kullanılan ticari müstahzar adı.

Major depresif bozukluk ve ilişkili duygu durum bozukluklarının tedavisinde kullanılan, seçici serotonin geri alım inhibitörü (SSRI) sınıfına ait etken maddenin tescilli ticari adı.

Sentetik bir kannabinoid analoğu olan nabilone etken maddesinin ticari tescilli markası.

Sinaptik aralıktaki serotonin konsantrasyonunu seçici olarak artıran, SSRI sınıfına ait bir antidepresan ajandır.

Benztropin etken maddesinin tescilli ticari adı olup, parkinsonizm ve antipsikotik ilaçların yol açtığı ekstrapiramidal yan etkilerin tedavisinde kullanılan antikolinerjik bir ajandır.

Hafif ve orta dereceli Alzheimer hastalığının tedavisinde kullanılan ilk asetilkolinesteraz inhibitörlerinden biri olan takrinin (tacrine) tescilli ticari adı.

Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde kullanılan, metilfenidat içeren merkezi sinir sistemi uyarıcısı ticari ilaç formülasyonu.

Brofaromin etken maddesinin uluslararası pazarda kullanılan tescilli ticari adı.

Merkezi sinir sistemini uyarıcı etkisinden ötürü geçmişte Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tedavisinde reçete edilen pemoline adlı molekülün eski ticari adı.

Genellikle karaciğerde yoğunlaşan ve ilaçlar ile endobiyotiklerin metabolizmasında kritik rol oynayan hemoprotein enzim süperfamilisi olan sitokrom P450'nin standart kısaltması.

Flurazepam hidroklorür etken maddeli, benzodiazepin sınıfına ait, özellikle uykusuzluk tedavisinde kullanılan sedatif-hipnotik bir farmasötik müstahzardır.

Propoksifen ve asetaminofen kombinasyonunu içeren, geçmişte orta şiddetli ağrıların tedavisinde yaygın olarak reçete edilmiş analjezik bir farmasötik ürün.

Psikotrop ilaçların neden olduğu; uykusuzluk, sedasyon, psikomotor beceri kaybı veya zihinsel durum değişiklikleri gibi olumsuz davranışsal yan etkiler bütünü.

Deksametazon adlı sentetik glukokortikoid (kortikosteroid) ilaç için kullanılan yaygın ticari isim.

Merkezi sinir sistemini güçlü bir şekilde uyaran, dopamin ve norepinefrin salınımını artırarak dikkat ve uyanıklığı regüle eden sentetik bir psikostimülan.

Reçetesiz satılan öksürük ilaçlarında yaygın olarak bulunan, NMDA reseptör antagonistliği ve sigma reseptör agonisti özellikleri sergileyen sentetik morfinan türevi.

Gerçeklik algısında bozulma, karmaşa ve ajitasyonla karakterize akut deliryum tablosu tetikleyen psikoaktif maddelerin bir alt sınıfı.

Meperidin hidroklorürün en bilinen ticari adı olan, merkezi sinir sistemine etki eden sentetik bir opioid analjeziktir.

Valproat sodyumun intravenöz (damar içi) uygulamaları için kullanılan ticari müstahzar adı.

Valproik asidin etken madde olarak bulunduğu, başta epilepsi olmak üzere bipolar bozukluk ve migren profilaksisinde kullanılan antikonvülzan ve duygu durum dengeleyici ilaç markası.

Divalsodyum sodyum formülasyonlu valproik asit içeren, bipolar bozukluk, epilepsi ve migren profilaksisinde reçete edilen antikonvülzan ve duygu durum dengeleyici farmasötik ajan.

L-metilfolat etkin maddesinin ticari adı olup, özellikle tedaviye dirençli majör depresif bozukluk vakalarında nörotransmitter sentezini desteklemek amacıyla kullanılan tıbbi bir takviyedir.

Triazolobenzodiazepin sınıfına ait anksiyolitik, sedatif ve antidepresan özellikler gösteren adinazolam etken maddesinin tescilli ticari adı.

İmipraminin karaciğerdeki metabolik ürünü olan, özellikle norepinefrin geri alımını inhibe eden bir trisiklik antidepresandır.

Metamfetamin hidroklorürün tıbbi reçeteli formülasyonu için kullanılan tescilli ticari marka adıdır.

Trazodon hidroklorür bileşiğinin en yaygın bilinen ticari marka adı olup, özellikle majör depresif bozukluk ve ilişkili uyku bozukluklarının tedavisinde kullanılan atipik bir antidepresandır.

Hidrokodon ve psödoefedrin kombinasyonunu içeren, öksürük baskılayıcı ve dekonjestan etkili bir farmasötik ticari isimdir.

Dekstroamfetamin sülfat içeren, merkezi sinir sistemini uyarıcı etkili bir farmakolojik ajan ve ticari müstahzardır.

Heroin olarak bilinen, morfin molekülünün iki konumuna asetil gruplarının eklenmesiyle sentezlenen ve güçlü bir saf opioid agonisti olan kimyasal bileşik.

Alkol yoksunluğu yönetimi, anksiyete, kas spazmı ve nöbetlerin tedavisinde kullanılan, uzun etkili bir benzodiazepin türevi.

Obezite tedavisinde iştah baskılayıcı olarak kullanılan merkezi sinir sistemi uyarıcısı.

H1 reseptörlerinde sedatif etki gösteren, antikolinerjik özelliklere sahip, alerjik yanıtları baskılayan ve klinik pratikte sedatif/hipnotik ile ekstrapiramidal yan etkileri azaltmak amacıyla kullanılan bir antihistamindir.

Orta ila şiddetli ağrıların tedavisinde ve öksürük baskılayıcı olarak kullanılan yarı sentetik bir opioid analjeziktir.

Amfetamin türevi olan ve güçlü halüsinojenik ile uyarıcı etkiler sergileyen sentetik bir psikoaktif maddedir.

Alkol kullanım bozukluğunun tedavisinde aversif (nefret ettirici) ajan olarak kullanılan, etanole karşı akut fizyolojik duyarlılık oluşturan bir ilaç.

Güçlü sedatif ve antikolinerjik profile sahip, günümüzde daha çok düşük dozlarda insomni, kronik ağrı ve dermatolojik kaşıntı tedavisinde kullanılan trisiklik antidepresan sınıfı bir ajan.

Metadon hidroklorürün sentetik opiyot agonist sınıfındaki farmakolojik ajanlar için kullanılan tescilli ticari adı.

Sakinlik ve huzur uyandırdığı iddiasıyla STP olarak da bilinen, fenilizopropilamin ailesine mensup sentetik bir halüsinojendir.

Dopamin reseptörlerine bağlanarak doğrudan onları aktive eden ve endojen dopamin nörotransmitterinin fizyolojik etkilerini taklit eden farmakolojik ajan.

Levodopa etkin maddesinin ticari adı olup, parkinsonizm tedavisinde kullanılan öncü bir dopaminerjik ajandır.

Quazepam etken maddesinin ticari adı olup, benzodiazepin türevi sedatif ve hipnotik bir farmasötik ajandır.

Merkezi sinir sistemini baskılayarak sedasyon, hipnoz ve kaygı azalması sağlayan yatıştırıcı, hipnotik ve anksiyolitik ilaçlar için kullanılan yaygın bir klinik argo ifadedir.

Bir maddenin (örneğin bir ilacın veya toksinin) uygulanan miktarı ile bu maddenin biyolojik sistem veya hedef organda yarattığı etki büyüklüğü arasındaki matematiksel ve fonksiyonel bağıntı.

Fentanil etkin maddesini içeren, opioid reseptörleri üzerinden etki gösteren transdermal flaster formundaki güçlü bir analjezik ticari markasıdır.

Etkin maddesi venlafaksin olan, seratonin-norepinefrin geri alım inhibitörü (SNRI) sınıfına ait yaygın bir antidepresan ve anksiyolitik ilaç ticari adı.

Trisiklik antidepresan sınıfına ait amitriptilin hidroklorürün en bilinen ticari müstahzar adı.

Elektrokardiyogram (EKG) ile kaydedilen, özellikle farmakolojik ajanların (antipsikotikler ve trisiklik antidepresanlar gibi) kullanımına bağlı olarak kalbin elektriksel aktivitesinde ortaya çıkan değişim.

Farmakolojik veya toksikolojik bir ajanın, test edilen popülasyonun veya denek grubunun belirli bir yüzdesinde istenen biyolojik yanıtı veya etkiyi oluşturduğu miktar.

Nörotransmitter sistemlerinden aynı anda iki farklı mekanizma (genellikle serotonin ve norepinefrin geri alım inhibisyonu) yoluyla etki gösteren psikotrop ajan.

İki veya daha fazla ilacın eş zamanlı olarak kullanımının, farmakolojik etkilerini, kinetik süreçlerini ya da hedef organ yanıtlarını değiştirmesi durumu.

Farmakolojik ajanların nöroendokrin sistemi manipüle ederek süt bezlerini uyardığı ve gebelik/emzirme dönemi haricinde meme başından süt akıntısına yol açtığı klinik durum.

Çeşitli farmakolojik ajanların, özellikle dopamin reseptör antagonistlerinin kullanımına bağlı olarak gelişen, idiyopatik Parkinson hastalığının klinik tablosunu taklit eden ekstrapiramidal motor bozukluk.

İlaç dozajını ayarlamak, yan etkileri minimize etmek ve hastanın ilacın varlığına ile yokluğuna verdiği yanıtı değerlendirmek amacıyla tedaviye geçici olarak ara verilmesidir.

Bir maddenin tekrar eden kullanımları sonrasında, organizmanın o maddeye karşı gösterdiği fizyolojik ve davranışsal tepkinin giderek azalması durumu.

Trisiklik antidepresanlarla yapısal akrabalık gösteren, temel olarak antikonvülsan, trigeminal nevralji ağrı kesici ve manide duygu durum dengeleyici olarak kullanılan farmakolojik ajan.

Özellikle obsesif-kompulsif bozukluk, depresyon ve panik bozukluk tedavisinde kullanılan, güçlü bir serotonin ve norepinefrin gerialım inhibitörü olan trisiklik antidepresan.

Güçlü bir benzodiazepin türevi; özellikle panik bozukluk, anksiyete durumları ve belirli nöbet türlerinin tedavisinde kullanılan, uzun yarı ömürlü bir farmakolojik ajandır.

Anksiyete, alkol yoksunluğu ve parsiyel nöbetlerin tedavisinde kullanılan, uzun etkili bir benzodiazepin türevidir.

1952 yılında Avrupa'da klinik kullanıma giren ve psikofarmakolojide modern dönemi başlatan ilk sentetik antipsikotik ajan.

Tioksanten sınıfına ait, düşük potaslı tipik bir antipsikotik ajan.

Dirençli şizofreni vakalarında kullanılan, ilk atipik (ikinci kuşak) antipsikotik ajan.

Afyondan elde edilen, ağrı kesici ve öksürük baskılayıcı olarak kullanılan morfin türevi bir opiyat.

Proklorperazin etken maddesinin ticari adı olup, özellikle bulantı, kusma ve şiddetli psikiyatrik durumların tedavisinde kullanılan fenotiyazin sınıfı bir ilaçtır.

Şizofreni ve diğer psikotik bozuklukların tedavisinde ilk geliştirilen, temel olarak dopamin D2 reseptör blokajı yoluyla etki gösteren birinci nesil psikotrop ilaç grubu.

Düşük dozlarda beynin inhibitör merkezlerini baskılayan, yüksek dozlarda ise vital bulguları yavaşlatarak komaya ve ölüme yol açabilen psikoaktif maddeler grubu.

Major depresif bozukluk, kronik ağrı sendromları ve nöropatilerde kullanılan ikinci nesil trisiklik antidepresan grubuna ait nortriptilin etken maddesinin tescilli ticari adı.

Afyon, kafur, benzoik asit ve anason yağı içeren, tarihsel olarak analjezik ve antitusif etkileri nedeniyle kullanılan bir opiyat solüsyonudur.

Akut kas-iskelet sistemi spazmlarının tedavisinde kullanılan, trisiklik antidepresanlarla yapısal benzerlikler taşıyan merkezi sinir sistemi etkili bir kas gevşeticidir.

Birinci nesil antihistaminik, antiserotonerjik ve antikolinerjik özelliklere sahip; alerji, iştah kaybı, migren profilaksisi ve serotonin sendromu tedavisinde kullanılan farmakolojik ajan.

Valproik asit türevi olan; özellikle bipolar bozuklukta manik epizodların stabilizasyonunda, profilakside ve absans nöbetlerin tedavisinde kullanılan antikonvülzan ve duygu durum düzenleyici ilaç.

Parkinson hastalığı semptomlarını ve antipsikotik kullanımına bağlı ekstrapiramidal bozuklukları tedavi etmek amacıyla kullanılan antikolinerjik bir ajan.